Informacje i wsparcie
Przeciwdziałanie przemocy domowej
Informacje o definicji przemocy domowej, procedurze „Niebieskie Karty”, zadaniach Zespołu Interdyscyplinarnego oraz miejscach, w których można uzyskać pomoc.
Czym jest przemoc domowa?
Przemoc domowa to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej.
W szczególności może to być działanie lub zaniechanie:
- narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia;
- naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym wolność seksualną;
- powodujące szkody na zdrowiu fizycznym lub psychicznym oraz wywołujące cierpienie lub krzywdę;
- ograniczające lub pozbawiające dostępu do środków finansowych, możliwości podjęcia pracy albo uzyskania samodzielności finansowej;
- istotnie naruszające prywatność lub wzbudzające poczucie zagrożenia, poniżenia albo udręczenia, również za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zmiany w przepisach od 2023 roku
Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw wprowadzono wiele zmian, począwszy od nazewnictwa, aż po rozszerzenie uprawnień zespołów interdyscyplinarnych.
Określenie „przemoc w rodzinie” zastąpiono określeniem „przemoc domowa”. Zmieniono również definicje osoby doznającej przemocy domowej i osoby ją stosującej. Zespoły interdyscyplinarne otrzymały uprawnienie do kierowania osób stosujących przemoc domową do programów korekcyjno-edukacyjnych lub psychologiczno-terapeutycznych.
Zgodnie z art. 9a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy Zespołu Interdyscyplinarnego. Zespół powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Zespół Interdyscyplinarny
W związku z wejściem w życie nowych przepisów powstał obowiązek powołania nowych zespołów interdyscyplinarnych nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
29 czerwca 2023 r. Rada Miejska w Baranowie Sandomierskim podjęła Uchwałę Nr LIX/488/23 w sprawie trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy domowej.
Zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Baranów Sandomierski Nr 157/2023 z dnia 19 września 2023 r. powołano Zespół Interdyscyplinarny do spraw Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Gminie Baranów Sandomierski.
Kto może wchodzić w skład zespołu?
Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy burmistrzem a podmiotami wskazanymi w ustawie, w tym jednostkami pomocy społecznej, Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Policją, oświatą, ochroną zdrowia oraz organizacjami pozarządowymi.
Grupy diagnostyczno-pomocowe
Od 22 czerwca 2023 r. dotychczasowe grupy robocze funkcjonują pod nazwą grup diagnostyczno-pomocowych. Są one podstawową komórką odpowiedzialną za prowadzenie procedury „Niebieskie Karty”.
6 września 2023 r. wydano nowe Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
Do najważniejszych zadań grup należy:
- ocena sytuacji domowej osób doznających przemocy oraz osób stosujących przemoc;
- realizacja procedury „Niebieskie Karty” po potwierdzeniu podejrzenia przemocy domowej;
- podejmowanie działań w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia;
- występowanie do Zespołu Interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc do odpowiedniego programu;
- monitorowanie sytuacji osób doznających przemocy domowej oraz osób zagrożonych jej wystąpieniem;
- monitorowanie sytuacji przez okres 9 miesięcy po zakończeniu procedury.
Procedura „Niebieskie Karty”
Dokumentem wszczynającym procedurę jest formularz „Niebieska Karta – A”.
Formularz może zostać wypełniony przez przedstawiciela jednego z uprawnionych podmiotów:
Gdzie szukać pomocy?
Osoba doznająca przemocy lub świadek przemocy domowej może zgłosić się bezpośrednio do jednej z poniższych instytucji:
Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
- Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
- Uchwała Nr LIX/488/23 Rady Miejskiej w Baranowie Sandomierskim z dnia 29 czerwca 2023 r. w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy domowej.
- Zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy Baranów Sandomierski Nr 157/2023 z dnia 19 września 2023 r. w sprawie powołania Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Gminie Baranów Sandomierski.
- Uchwała Nr LII/425/22 Rady Miejskiej w Baranowie Sandomierskim z dnia 29 grudnia 2022 r. w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2023–2025.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
